A. Nayan
A. Nayan
3 Jun 2026 (3 months ago)
Dhaka, Narayanganj

সৃজনশীলঃ ‘A=cot⁡θ+cosecθ,B=sec⁡θ−tan⁡θ…’ কুমিল্লা জিলা স্কুল ২০২৬ – ত্রিকোণমিতি, উচ্চতর গণিত (এসএসসি)


Listen to this article
📘 ক্লাস: 9-10🎓 গ্রুপ: বিজ্ঞান📚 বই: উচ্চতর গণিত📖 ৭ম অধ্যায়🔢 সৃজনশীল নং: ২৯🏢 প্রতিষ্ঠান: কুমিল্লা জিলা স্কুল📅 সাল: ২০২৬⭐ গুরুত্ব: ★★★★★

💡 সৃজনশীল প্রশ্ন ও উত্তর

A=cotθ+cosecθ,B=secθtanθ

উত্তর:

cot(θ9π2)=cot{(9π2θ)}

=cot(9π2θ)=tanθ

নির্ণেয় মান: tanθ.

উত্তর:

[বি.দ্র.: a এর পরিবর্তে B হবে।]

দেওয়া আছে, a=secθtanθ

ডানপক্ষ =1a1+a=1secθ+tanθ1+secθtanθ

=11cosθ+sinθcosθ1+1cosθsinθcosθ=cosθ1+sinθcosθcosθ+1sinθcosθ

=cosθ1+sinθcosθ+1sinθ=sinθ(cotθcosecθ+1)sinθ(cotθ+cosecθ1)

=cotθcosecθ+1cotθ+cosecθ1

=(cotθcosecθ)+(cosec2θcot2θ)cotθ+cosecθ1

=(cotθcosecθ)+(cosecθ+cotθ)(cosecθcotθ)cotθ+cosecθ1

=(cosecθcotθ)(1+cosecθ+cotθ)cotθ+cosecθ1

=(cosecθcotθ)(cotθ+cosecθ1)(cotθ+cosecθ1)=cosecθcotθ

= বামপক্ষ

cosecθcotθ=1a1+a (প্রমাণিত)

উত্তর:

[বি.দ্র.: B এর পরিবর্তে A হবে]

দেওয়া আছে, B=cotθ+cosecθ

এখন, B=13 হলে, cotθ+cosecθ=13

বা, cosθsinθ+1sinθ=13[cotθ=cosθsinθ এবং cosecθ=1sinθ]

বা, cosθ+1sinθ=13

বা, 3(cosθ+1)=sinθ

বা, {3(cosθ+1)}2=sin2θ [বর্গ করে]

বা, 3(cos2θ+2cosθ+1)=sin2θ

বা, 3cos2θ+6cosθ+3=1cos2θ[sin2θ=1cos2θ]

বা, 3cos2θ+6cosθ+31+cos2θ=0

বা, 4cos2θ+6cosθ+2=0

বা, 2(2cos2θ+3cosθ+1)=0

বা, 2cos2θ+3cosθ+1=0

বা, 2cos2θ+2cosθ+cosθ+1=0

বা, 2cosθ(cosθ+1)+1(cosθ+1)=0

বা, (cos6θ+1)(2cosθ+1)=0

হয়, cosθ+1=0

বা, cosθ=1

বা, cosθ=cosπ

θ=π

অথবা, 2cosθ+1=0

বা, 2cosθ=1

বা, cosθ=12=cosπ3

বা, cosθ=cos(ππ3),cos(π+π3)

বা, cosθ=cos2π3,cos4π3θ=2π3,4π3

কিন্তু θ=π,4π3 এর জন্য সমীকরণটি সিদ্ধ হয় না।

নির্ণেয় মান : θ=2π3.

9 Views
No Comments
Share
0
No comments to “সৃজনশীলঃ ‘A=cot⁡θ+cosecθ,B=sec⁡θ−tan⁡θ…’ কুমিল্লা জিলা স্কুল ২০২৬ – ত্রিকোণমিতি, উচ্চতর গণিত (এসএসসি)”