A. Nayan
A. Nayan
3 Jun 2026 (3 months ago)
Dhaka, Narayanganj

সৃজনশীলঃ ‘f(x)=tan⁡x+cot⁡x এবং h(y)=acos⁡y−bsin⁡y.…’ রাজশাহী ক্যাডেট কলেজ ২০২৬ – ত্রিকোণমিতি, উচ্চতর গণিত (এসএসসি)


Listen to this article
📘 ক্লাস: 9-10🎓 গ্রুপ: বিজ্ঞান📚 বই: উচ্চতর গণিত📖 ৭ম অধ্যায়🔢 সৃজনশীল নং: ৩৯🏢 প্রতিষ্ঠান: রাজশাহী ক্যাডেট কলেজ📅 সাল: ২০২৬⭐ গুরুত্ব: ★★★★★

💡 সৃজনশীল প্রশ্ন ও উত্তর

f(x)=tanx+cotx এবং h(y)=acosybsiny

উত্তর:

sin2π4+sin23π4+sin25π4+sin27π4

=sin2π4+(sin5π4)2+sin23π4+(sin7π4)2[sin2θ=(sinθ)2] 

=sin2π4+{sin(π+π4)}2+{sin(ππ4)}2+{sin(2ππ4)}2

=sin2π4+(sinπ4)2+sin2π4+(sinπ4)2

=sin2π4+sin2π4+sin2π4+sin2π4

=4sin2π4=4(12)2=412=2

নির্ণেয় মান 2.

উত্তর:

দেওয়া আছে, f(x)=tanx+cotx

শর্তমতে, f(x)=2cosecx;0<x<2π

বা, tanx+cotx=2cosecx

বা, sinxcosx+cosxsinx=2sinx

বা, sin2x+cos2xsinxcosx=2sinx

বা, 1sinxcosx=2sinx[sin2θ+cos2θ=1]

বা, sinx=2sinxcosx

বা, 2sinxcosx=sinx

বা, 2sinxcosxsinx=0

বা, sinx(2cosx1)=0

হয়, sinx=0

এখন, sinx=0

বা, sinx=sin0

বা, x=0

এবং sinx=0

বা, sinx=sinπ

বা, x=π

আবার,

sinx=0=sin2π

বা, x=2π

অথবা, 2cosx1=0

বা, cosx=12

cosx=12 হলে,

প্রথম চতুর্ভাগে, cosx=12=cosπ3.

বা, x=π3

চতুর্থ চতুর্ভাগে cosx=12=cos(2ππ3)

বা, x=2ππ3

বা, x=6ππ3

বা, x=5π3

নির্ণেয় সমাধান, x=π3,π,5π3

উত্তর:

দেওয়া আছে, h(y)=acosybsiny

h(y)=c হলে,

acosybsiny=c

আমরা পাই,

(asiny+bcosy)2=a2sin2y+2absinycosy+b2cos2y

=a2(1cos2y)+2absinycosy+b2(1sin2y)

[sin2y=1cos2y;cos2y=1sin2y]

=a2+b2(a2cos2y2absinycosy+b2sin2y)

=a2+b2(acosybsiny)2

=a2+b2c2 [মান বসিয়ে] 

বা, asiny+bcosy=±a2+b2c2

সুতরাং asiny+bcosy=±a2+b2c2. (প্রমাণিত)

10 Views
No Comments
Share
0
No comments to “সৃজনশীলঃ ‘f(x)=tan⁡x+cot⁡x এবং h(y)=acos⁡y−bsin⁡y.…’ রাজশাহী ক্যাডেট কলেজ ২০২৬ – ত্রিকোণমিতি, উচ্চতর গণিত (এসএসসি)”